Ραγκουτσάρια.

Ένα πολύ σημαντικό έθιμο της Καστοριάς.

Το παραδοσιακό Καρναβάλι της πόλης, ξεκινάει ανήμερα των Θεοφανείων και κρατάει μέχρι και τις 8 Ιανουαρίου. Είναι στην ουσία το πρώτο καρναβάλι της χρονιάς.

Με τη γιορτή αυτή, τελειώνει και τυπικά το Δωδεκαήμερο των εορτών των Χριστουγέννων.

Τα Ραγκουτσάρια έρχονται από τα αρχαία χειμερινά Διονύσια.

Τότε, οι άνθρωποι φορούσαν προβιές και γύριζαν όλα τα σπίτια του χωριού !!

Πείραζαν τις νοικοκυρές, ενώ ζητούσαν κεράσματα και φιλοδωρήματα.

Όλο αυτό, συνεχίστηκε μέχρι και στα Ρωμαϊκά χρόνια, όπου ζητιάνοι (rogatores) πήγαιναν στα σπίτια και από αυτή τη λέξη (rogo=ζητώ), λένε ότι πήρε το όνομά της η γιορτή αυτή.

Μέχρι το 1930, κυρίαρχη μορφή στα Ραγκουτσάρια, ήταν αυτή του Βάκχου. 20 χρόνια αργότερα, με την επιστροφή πολλών Καστοριανών από την Ευρώπη, έκαναν την εμφάνισή τους κι άλλες μεταμφιέσεις, κυρίως Ευρωπαϊκού τύπου.

Τότε, εκείνα τα χρόνια, τα γλέντια γινόντουσαν στα καφενεία και μάλιστα τότε ήταν που ξεκίνησαν και οι πρώτες παρελάσεις.

Τα Ραγκουτσάρια, ξεκινούν αμέσως μετά τη ρίψη του Σταυρού και τον Αγιασμό των υδάτων. Τότε, μεταμφιεσμένοι, άντρες και γυναίκες, μικροί και μεγάλοι, κάτοικοι και επισκέπτες, σε μπουλούκια,  γυρίζουν όλους τους δρόμους, χορεύοντας και πίνοντας…

Σύμφωνα με τις παραδόσεις, την ημέρα του Άϊ Γιαννιού, κάθε παρέα πηγαίνει στα σπίτια του χωριού, για να διώξουν τα κακά πνεύματα και για να πείσουν την οικογένεια να έρθει μαζί τους στο ξέφρενο αυτό γλέντι…

Ορχήστρες με χάλκινα, παίζουν σε πολλές γωνιές της πόλης, το τσίπουρο και το κρασάκι ρέουν άφθονα, καθ’ όλη τη διάρκεια της γιορτής, ενώ τα μεζεδάκια δε λείπουν από καμιά γωνιά της πόλης..

Στις 8 Ιανουαρίου, την τελευταία ημέρα της γιορτής (Πατερίτσα), η παρέλαση ξεκινάει νωρίς το μεσημέρι από την πλατεία Δημαρχείου και καταλήγει στην πλατεία Ντολτσού.

Ένα απίστευτο γλέντι που διαρκεί 3 ολόκληρες ημέρες.. Όλη η πόλη χορεύει.. Μουσικές, τραγούδια και χοροί, κορυφώνονται με τη μεγάλη παρέλαση όλων των μπουλουκιών και βέβαια τη βράβευση των καλύτερων…

Η Μπουμπούνα και το Χάσκαρι.

Ένα ακόμη σημαντικό έθιμο της πόλης, είναι η Aποκριάτικη Mπουμπούνα:

Σε κάθε γωνιά της πόλης, οι κάτοικοι μαζεύουν ξύλα για τον περίφημο διαγωνισμό της πιο ψηλής φωτιάς.

Με τη συνοδεία οργάνων, πηδάνε πάνω από τη φωτιά και όταν αυτή λίγο χαμηλώσει, πηδάνε όλοι από πάνω της, για να καούν οι ψύλλοι, όπως λέει και το έθιμο.

Το Χάσκαρι: Στην άκρη του πλάστη, η νοικοκυρά του σπιτιού δένει μια κλωστή με ένα βρασμένο αυγό. Ο μεγαλύτερος στην οικογένεια, το πηγαίνει με τη σειρά και στους υπόλοιπους, το κουνάει 3 φορές και όποιος το χάψει ολόκληρο ή το δαγκώσει, θα έχει καλή υγεία.

Στο τέλος, ο άντρας του σπιτιού, καίει την κλωστή που είχε δέσει στον πλάστη και φωνάζει 3 φορές ‘’στάρι’’, oύτως ώστε να είναι καλή η σοδειά της νέας χρονιάς για την οικογένεια…

Πηγή : athinoramatravel / Έθνος Κυριακής 4/1/2008

Photo: Fortnhet

Οι γιορτές, μοιάζουν να φτάνουν στο τέλος τους…

Τρίτη και τελευταία εορτή του Δωδεκαημέρου, (κλαψ…  ) τα Φώτα, είναι προ των πυλών μας.

Τα Κάλαντα των Φώτων, είναι Ελληνικό παραδοσιακό έθιμο και κρατάει πάρα μα πάρα πολλά χρόνια στη χώρα μας.

Σήμερα, Παραμονή της γιορτής, έχουν την τιμητική τους.

Τα παιδάκια, γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι, στις πόλεις και στα χωριά, με ή χωρίς τη συνοδεία οργάνων και λένε τα κάλαντα.

Τα Κάλαντα διαφέρουν από τόπο σε τόπο στη χώρα μας. Τα παρακάτω, είναι και αυτά με τα οποία τουλάχιστον μεγάλωσα εγώ.

Σήμερα τα Φώτα κι οι φωτισμοί
και χαρές μεγάλες και αγιασμοί.
Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό,
κάθεται η Κυρά μας η Παναγιά.

Σπάργανα βαστάει, κερί κρατεί
και τον Αϊ – Γιάννη παρακαλεί:
-Άγιε Γιάννη Αφέντη και Βαπτιστή,
δύνασαι βαπτίσεις Θεού παιδί;

-Δύναμαι και θέλω και προσκυνώ
και τον Κύριό μου παρακαλώ.
Ν΄ανέβω πάνω στον ουρανό,
Να μαζέψω ρόδα και λίβανο.

-Άγιε Γιάννη Αφέντη και Βαπτιστή,
έλα να βαπτίσεις Θεού παιδί.
Ν΄ αγιαστούν οι κάμποι και τα νερά,
Ν’ αγιαστεί κι ο αφέντης με την κυρά.

Στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας ,ο μικρός Αγιασμός γίνεται σήμερα, Παραμονή των Φώτων και λέγεται και Πρωτάγιαση ή Φώτιση. Με την Πρωτάγιαση, ο παπάς πηγαίνει (κρατώντας ένα Σταυρό) στα σπίτια και με ένα κλαράκι βασιλικό, αγιάζει όλα τα δωμάτια. Η Πρωτάγιαση, λέγεται πως είναι το πιο αποτελεσματικό μέσο, για να τραπούν σε φυγή τα καλικαντζαράκια… 

Ο θρύλος στην Ελλάδα, λέει πως τα καλικαντζαράκια, ή αλλιώς δαιμόνια, εμφανίζονται στη γη το Δωδεκαήμερο (25 Δεκεμβρίου – 6 Ιανουαρίου). Εκείνες τις 12 ημέρες, τα νερά είναι αβάπτιστα και γι’ αυτό το λόγο, ανεβαίνουν στη γη. Για να κάνουν ζαβολιές, να πειράξουν τους ανθρώπους, μιας που ο Χριστός είναι κι εκείνος αβάπτιστος.

Είναι κακάσχημα, κουτσά, στραβά, στραβοπόδαρα, μονόματα, μαλλιαρά, μικροσκοπικά, βρώμικα και σκανταλιάρικα πλασματάκια.. Είναι χιλιάδες.. Και είναι άκακα…

Ξετρυπώνουν από διάφορες τρύπες της γης, από φαράγγια, σπηλιές, μέχρι και μηρμηγκοφωλιές..

Φοβούνται το φως και γι’ αυτό κάνουν τις βόλτες τους μόνο τη νύχτα, όπου γυρίζουν στους δρόμους και τα σπίτια, με σκοπό να βρουν ανθρώπους και να τους πειράξουν..

Είναι μεγάλα πειραχτήρια, μεγάλοι ατζαμήδες, αλλά και πολύ κουτοί.. Εύκολα ξεγελιούνται, ενώ τους αρέσει να χορεύουν όταν ολοκληρώσουν κάποια ζαβολιά, όπως και το να τσακώνονται και να δέρνονται μεταξύ τους.

Οι καλικάντζαροι εμφανίζονται στη γη την Παραμονή των Χριστουγέννων και συχνάζουν σε μύλους, γεφύρια, ποτάμια αλλά και μεγάλα μονοπάτια, ενώ φεύγουν με το τρίτο λάλημα του πετεινού.

Όταν τελειώσει το Δωδεκαήμερο, επιστρέφουν στον κάτω κόσμο και πριονίζουν με τσεκούρια και πριόνια το δέντρο που στηρίζει τη γη… 

Όμως, λίγο πριν ολοκληρώσουν το πριόνισμα, έρχονται τα Χριστούγεννα και έτσι, αφήνουν για λίγο τη δουλειά και πηγαίνουν στον επάνω κόσμο για να διασκεδάσουν και να κάνουν τις ζαβολιές τους.

Όταν τελειώσει το Δωδεκαήμερο, κατεβαίνουν πάλι στον Άδη, όπου ξαναρχίζουν το πριόνισμα του δέντρου από την αρχή…

Λέγεται, πως αν δεν ανέβαιναν κάθε Παραμονή Χριστουγέννων στη γη για να πειράξουν τους ανθρώπους, τότε ίσως και να είχαν καταφέρει να κόψουν ολοκληρωτικά το δέντρο που στηρίζει τη  γη..

Δε διστάζουν να ανεβαίνουν ακόμη και στις σκεπές των σπιτιών και να κάνουν φασαρία, ενώ άμα βρουν καμινάδα, μπαίνουν μέσα, ανακατεύουν τη στάχτη και κάνουν άνω κάτω όλο το σπίτι, γι’ αυτό και οι νοικοκυρές των σπιτιών αφήνουν τα βράδια το τζάκι αναμμένο να καίει πολύ δυνατά, έτσι ώστε τα καλικαντζαράκια να τρομάξουν και να μη μπουν στο σπίτι, μιας και φοβούνται πολύ τη φωτιά.

Τρελαίνονται να πλατσουρίζουν μέσα στα δοχεία που έχουν οι νοικοκυρές το ελαιόλαδο του σπιτιού, μπαίνουν μέσα σε δοχεία με φαγητά, ενώ τους αρέσει να λερώνουν και το φαγητό της οικογένειας με τα βρώμικα νύχια τους, καθώς και να αφήνουν παντού τις βρωμιές τους !!

Αγαπημένο τους φαγητό είναι το χοιρινό κρέας, το οποίο όταν μαγειρεύεται στη θράκα, σκορπάει μια μυρωδιά που τους τρελαίνει..

Οι άνθρωποι κατά τη δάρκεια των εορτών, αποφεύγουν να βγαίνουν το βράδυ από το σπίτι, γιατί παραμονεύουν οι καλικάντζαροι, με διάφορες μορφές, πανέτοιμοι να κάνουν ζαβολιές, να ανέβουν πάνω στους ώμους των ανθρώπων, να τους τραβολογήσουν και να χορέψουν γύρω τους..

Στην Ήπειρο, κατά τη διάρκεια του Δωδεκαημέρου, οι κάτοικοι έβαζαν στο τζάκι δώδεκα αδράχτια, ούτως ώστε να φοβηθούν οι καλικάντζαροι και να μη κατέβουν από την καμινάδα.

Στην Κρήτη, οι οικογένειες, το Δωδεκαήμερο αποφεύγουν να φάνε σύκα, φασόλια κι ελιές, για να μη βγάλουν καλόγηρους.

Στα Γρεβενά, οι οικογένειες ανάβουν μια γερή φωτιά και αφήνουν το τζάκι ανοιχτό και τις δώδεκα ημέρες των εορτών των Χριστουγέννων και έτσι οι καλικάντζαροι δε μπορούν να μπουν στο σπίτι..

Σε άλλα μέρη, οι νοικοκυρές, κρεμούν στο χερούλι της πόρτας μια τούφα λινάρι.

Οι καλικάντζαροι σιχαίνονται το λιβάνι. Έτσι, κάποιες οικογένειες, θυμιατίζουν το σπίτι καθ’ όλη τη διάρκεια του Δωδεκαημέρου..

Αλλού, φράζουν τις τρύπες των τζακιών με πανιά..

Την ημέρα των Φώτων, τα καλικαντζαράκια, κατεβαίνουν στον κάτω κόσμο και οι νοικοκυρές καθαρίζουν τα τζάκια, ενώ πετάνε τη στάχτη κάπου, όπου για κανένα λόγο δε μπορεί να χρησιμοποιηθεί..

Πηγή: Βικιπαίδεια / asxetos / disabled

Photo: www.gorgopotamosvillage.gr / www.elora.gr / dim-rizou.pel.sch.gr

Θεοφάνια (Θεοφάνεια) ή Φώτα ή Επιφάνια, είναι μια μεγάλη Χριστιανική γιορτή, σύμφωνα με την οποία, ο Χριστός είχε βαπτιστεί στον Ιορδάνη τον ποταμό, από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο.

Είναι η τρίτη γιορτή του Δωδεκαημέρου, (εορτών των Χριστουγέννων) και η ονομασία της προήλθε από τη φανέρωση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας, που συνέβη κατά τη διάρκεια της Βάπτισης.

Ο μικρός Αγιασμός των Θεοφανίων, γίνεται στις 5 Ιανουαρίου στην εκκλησία, σε μια θρησκευτική τελετή, πάνω σε μια εξέδρα ειδικά στολισμένη για την τελετή. Ονομάζεται και Πρωτάγιαση ή Φώτιση.

Με την Πρωτάγιαση, ο παπάς πηγαίνει σε όλα τα σπίτια με το Σταυρό στο χέρι και αγιάζει ή ραντίζει μ’ ένα κλαδάκι βασιλικό, όλους τους χώρους του σπιτιού. Σύμφωνα με το έθιμο, ο εν λόγω Αγιασμός έχει και την έννοια του καθαρμού, του εξαγνισμού των ανθρώπων καθώς και της απαλλαγής του από την επήρεια των δαιμονίων.

Ο μεγάλος Αγιασμός γίνεται ανήμερα τα Θεοφάνια στις 6 Ιανουαρίου, με μια μεγάλη πομπή, η οποία σχηματίζεται και παίρνει το δρόμο που οδηγεί στην ακτή κάποιας θάλασσας,  ή σε κάποιο ποτάμι ή λίμνη, ακόμη και σε μια απλή δεξαμενή με νερό.

Όταν γίνει ο Αγιασμός, ο παπάς ρίχνει το Σταυρό στο νερό και αγιάζει τα νερά, ενώ πολλοί είναι αυτοί που βουτάνε στα κρύα νερά, προκειμένου να τον πιάσουν.

Σύμφωνα με την παράδοση, αυτός που θα βρει το Σταυρό, θα τον φιλήσει και θα τον περιφέρει στα γύρω σπίτια,  λαμβάνοντας πλούσια δώρα, ενώ η καινούρια χρονιά που μπήκε, θα του φέρει υγεία, τύχη και αγάπη στη ζωή του. 

Πηγή: www.explorecrete.com / Βικιπαίδεια 

Photo: veriorama

Παραμονή Πρωτοχρονιάς !!

Πρωί πρωί, πιτσιρίκια από κάθε γωνιά, χτυπάνε δειλά δειλά την πόρτα του σπιτιού μας για να μας ξυπνήσουν και να μας τραγουδήσουν με το δικό τους τρόπο τα Πρωτοχρονιάτικα Κάλαντα, με τη συνοδεία ενός απλού τριγώνου, ή ακόμα και ενός μουσικού οργάνου.

Κάθε σπίτι, ανταμοίβει τα παιδάκια με γλυκά (συνήθως στα χωριά), ή με ένα συμβολικό χρηματικό ποσό.

Τα Κάλαντα, είναι ένα έθιμο που καλά κρατεί στη χώρα μας και ψάλλονται κυρίως την παραμονή θρησκευτικών εορτών (Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά (Αγ. Βασιλείου), Θεοφάνεια, ακόμα και των Βαΐων..

Ξεκινούν πάντα με χαιρετισμό, μετά αναγγέλουν τη Χριστιανική εορτή και τελειώνουν με τις πατροπαράδοτες ευχές.

Διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή, μιας και κάθε γωνιά της Ελλάδας έχει προσθέσει και τα δικά της χαρακτηριστικά σε αυτά.

Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά
ψηλή μου δεντρολιβανιά
κι αρχή καλός μας χρόνος
εκκλησιά με τ’ άγιο θρόνος.

Αρχή που βγήκε ο Χριστός
άγιος και Πνευματικός,
στη γη να περπατήσει
και να μας καλοκαρδίσει.

Αγιος Βασίλης έρχεται,
και δεν μας καταδέχεται,
από την Καισαρεία,
συ’ σαι αρχόντισσα κυρία.

Βαστά εικόνα και χαρτί
ζαχαροκάρνο, ζυμωτή
χαρτί και καλαμάρι
δες και με-δες και με το παλικάρι.

Το καλαμάρι έγραφε,
τη μοίρα του την έλεγε
και το χαρτί-και το χαρτί ομίλει
Άγιε μου-άγιε μου καλέ Βασίλη…

Αν θέλετε, ακούστε τα κάλαντα εδώ.

Το βράδυ της Παραμονής, οι οικογένειες μαζεύονται γύρω από το εορταστικό τραπέζι, ανταλάσσουν δώρα μεταξύ τους και στις 00.00 ακριβώς, με την αλλαγή του χρόνου, σβήνουν τα φώτα του σπιτιού, μοιράζονται ευχές, φιλιά και αγκαλιές, καλοσωρίζουν την καινούρια χρονιά και φυσικά κόβουν τη Βασιλόπιττα, η οποία περιέχει και ένα νόμισμα, το οποίο όποιο μέλος της οικογένειας τύχει, θα έχει μια πολύ καλή χρονιά…

Ε, φέτος είναι η χρονιά μου..

Χρόνια πολλά σε όλο τον κόσμο !!!

Photo: www.mmb.org.g

Πηγή: Βικιπαίδεια

Αξίζει να ρίξουμε μια ματιά στα ήθη και τα έθιμα των Χριστουγέννων, στις χώρες των Βαλκανίων.

Στην Κροατία ,φρούτα, καρύδια, γλυκά, γυάλινα στολίδια και κεριά, στολίζουν το Χριστουγεννιάτικο δέντρο της οικογένειας . Η εορταστική περίοδος ξεκινάει στις 13 Δεκεμβρίου (εορτή της αγίας Λουκίας), όπου οι οικογένειες τοποθετούν σπόρους σιταριού σε ένα πιάτο με νερό. Οι σπόροι μεγαλώνουν και το βράδυ των Χριστουγέννων τους δένουν με την αποκαλούμενη “trobojnica” μια κορδέλα με κόκκινο, μπλε και άσπρο χρώμα. Η παράδοση θέλει μια γυναίκα να γυρνά στις γειτονιές και να προσφέρει σύκα, αμύγδαλα, ξηρούς καρπούς και μήλα. Σε πολλές περιοχές, οι οικογένειες σκορπούν άχυρα στα πατώματα των σπιτιών τους, αλλά και κάτω από το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι, την παραμονή των Χριστουγέννων. Τα μέλη των οικογενειών κάνουν ευχές για υγεία, καλή τύχη και συχνά κάθονται πάνω στα άχυρα.

Το “παραμύθι” των Χριστουγέννων “ζωντανεύει” και στον κήπο της οικογένειας Salaj, στην περιοχή Γκραμπόβνιτσα. Κάθε οικογένεια, στολίζει το Χριστουγεννιάτικου δέντρο, αλλά και τον κήπο του σπιτιού με χιλιάδες λαμπιόνια και στολίδια με αποτέλεσμα να περιληφθεί στον κατάλογο του οργανισμού τουρισμού της περιοχής και του Οργανισμού Τουρισμού της Κροατίας, ως ελκυστικός προορισμός για τους επισκέπτες από άλλες χώρες. Το αποτέλεσμα είναι τόσο εντυπωσιακό που οι φωτογραφίες από το χριστουγεννιάτικο διάκοσμο “φιλοξενούνται” σε αρκετές διαδικτυακές πύλες.

Στη Ρουμανία, τα κάλαντα των Χριστουγέννων “σκορπούν” στον χειμωνιάτικο αέρα το μήνυμα της Γέννησης του Θεανθρώπου και γλυκαίνουν τις καρδιές των Ρουμάνων που γιορτάζουν τα Χριστούγεννα τηρώντας τις παραδόσεις. Στα σοκάκια των πόλεων και των χωριών νέοι και παιδιά ψάλλουν τα κάλαντα, ενώ οι πατεράδες βάζουν κέρματα στις τσέπες των παντελονιών των παιδιών τους για να είναι το Νέο Έτος άφθονο και γενναιόδωρο μαζί τους. Επίσης, ανήμερα των Χριστουγέννων, το ψωμί τοποθετείται κάτω από το τραπέζι για να φέρει τύχη στην οικογένεια και σπόροι σιταριού τοποθετούνται κάτω από το τραπεζομάντιλο για να είναι καλή η σοδειά το Νέο Έτος. Στις 20 Δεκεμβρίου οι Ρουμάνοι γιορτάζουν την ημέρα του Αγίου Ιγνατίου (αυτή την ημέρα ξεκινά και ο εορτασμός των Χριστουγέννων). Απαγορεύεται η εργασία και η μοναδική δουλειά που καλούνται, κυρίως, οι νοικοκυρές να κάνουν είναι να ετοιμάσουν το μενού του χριστουγεννιάτικου δείπνου.

Στη Σερβία, οι πολίτες λένε “Srecan Bozic” (Καλά Χριστούγεννα) και στο γιορτινό τραπέζι τρώνε τη “cesnica” ένα ιδιαίτερο είδος ψωμιού που αποτελεί παράδοση για τα Χριστούγεννα. Κάθε μέλος της οικογένειας παίρνει ένα κομμάτι, ενώ ένα κομμάτι προορίζεται και για το σπίτι. Πρόκειται για ένα “είδος” βασιλόπιτας, καθώς μέσα στο ψωμί υπάρχει ένα νόμισμα και όποιος το βρει, θεωρείται καλότυχος για τη νέα χρονιά. Το ιδανικό, εορταστικό περιβάλλον στη Σερβία, το “συνθέτει” και το κόψιμο του δέντρου (συνήθως βαλανιδιά) την παραμονή των Χριστουγέννων. ‘Ένα μεγάλο κομμάτι από το δέντρο συνήθως ρίχνεται στο τζάκι του σπιτιού για καλή τύχη. Εξάλλου, ένα πάκο από άχυρα σκορπίζεται στο πάτωμα του σπιτιού, ενώ το γιορτινό τραπέζι “χαρακτηρίζεται” από ποικιλία φαγητών. Ανήμερα των Χριστουγέννων, ο εορτασμός “μεταφέρεται” στις εκκλησίες όπου οι καμπάνες χτυπούν και καλούν τους πολίτες να γιορτάσουν τη Γέννηση του Θεανθρώπου. Ιδιαίτερη σημασία έχει – κατά την παράδοση – ο πρώτος επισκέπτης του σπιτιού, καθώς πρέπει να θεωρείται καλότυχος για να φέρει στην οικογένεια γούρι για το Νέο Έτος. Μάλιστα, οι περισσότεροι για να είναι σίγουροι ότι θα έχουν καλή τύχη το Νέο Έτος, επιλέγουν τον πρώτο επισκέπτη.

Στη Βουλγαρία, κάθε χρόνο στις 24 Δεκεμβρίου, όλα τα μέλη της οικογένειας συγκεντρώνονται από νωρίς για να ετοιμάσουν το γιορτινό τραπέζι. Η παράδοση θέλει αυτό το ψωμί να το έχει ετοιμάσει μια ανύπαντρη ή πρόσφατα παντρεμένη κοπέλα. Το ψωμί είναι διακοσμημένο με στοιχεία που συμβολίζουν τα οικόσιτα ζώα και τον αγρό. Μέσα σε αυτό τοποθετείται ένα τυχερό νόμισμα. Η ίδια κοπέλα παρασκευάζει στρογγυλά τσουρέκια για τους μικρούς που ψάλλουν τα κάλαντα. Πριν από το γιορτινό τραπέζι, η νοικοκυρά του σπιτιού θυμιατίζει όλα τα δωμάτια, τον κήπο και τον αχερώνα – όπου αυτός υπάρχει – προκειμένου να ξορκίσει τα κακά πνεύματα. Τίποτα δεν δανείζεται αυτή την ημέρα προκειμένου τα πλούτη της οικογένειας να παραμείνουν σε αυτή κατά τη διάρκεια του έτους. ‘Ένα ξεχωριστό στοιχείο είναι η τελετή “koleduvane”: Μεταμφιεσμένοι και ψάλλοντας τα κάλαντα, νεαρά αγόρια που συμμετέχουν στην τελετή, περιφέρονται από σπίτι σε σπίτι για να ευχηθούν ευημερία, καλή τύχη και υγεία. Στη συνέχεια έρχονται άλλοι νεαροί που έχοντας βέργες κρανιάς, στολισμένες με κορδέλες, καλαμπόκι και φρούτα, χτυπούν απαλά τους ανθρώπους στους ώμους και τους εύχονται υγεία, μακροζωία και επιτυχία. Την έναρξη των εορτασμών των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς σηματοδοτεί η ημέρα του Αγίου Ιγνατίου που εορτάζεται στις 22 Δεκεμβρίου.

Με μακρά παράδοση, πληθώρα εθίμων “κομμάτι” της κοινής ευρωπαϊκής κληρονομιάς και στη Σλοβενία “πρωταγωνιστούν” τα κάλαντα και το στόλισμα του χριστουγεννιάτικου δέντρου. Βέβαια, το ψωμί που “κοσμεί” το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, “κουβαλά” και αυτό το δικό του “βάρος” καθώς, σύμφωνα με την παράδοση, θα φέρει στους ανθρώπους και τα οικόσιτα ζώα, υγεία, δύναμη και ενέργεια. Οι “καλαντάρηδες”, εξάλλου, θα φέρουν και αυτοί σε κάθε σπίτι ευχές για υγεία, τύχη και ευλογία. Στη διάρκεια των εορτών των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, σε κάθε σπίτι, οι νοικοκυρές θυμιατίζουν για να διώξουν μακριά τα κακά πνεύματα. Την παραμονή των Χριστουγέννων, οι οικογένειες συγκεντρώνονται στο σπίτι και τα μεγαλύτερα μέλη της οικογένειας μοιράζουν στα παιδιά γλυκά και φρούτα.

Πηγή: ana.mpa.agr

Photo: www.watabaran.org

Υπάρχουν 2 εκδοχές, όσον αφορά την προέλευση της πρώτης Χριστουγεννιάτικης Κάρτας.

Η μια εκδοχή λέει πως γεννήθηκε στην Αγγλία το 1842, από το Βρετανό σχεδιαστή Γουίλιαμ Έντλεϊ.

Η συγκεκριμένη, φυλάσσεται μέχρι και σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο.

Η άλλη εκδοχή λέει πως η πρώτη Χριστουγεννιάτικη Κάρτα σχεδιάστηκε το 1843, επίσης στην Αγγλία.

Ο Χένρι Κόουλ, μη έχοντας ελεύθερο προσωπικό χρόνο, ζήτησε από τον τότε διάσημο Βρετανό καλλιτέχνη Τζων Κάλκοτ Χόρσλι, να του σχεδιάσει μια κάρτα με ευχές για να στείλει σε συγγενείς και φίλους.

Έτσι και έγινε. Το αποτέλεσμα ήταν παραπάνω από εντυπωσιακό και μια πρώτη σειρά 1000 καρτών ήταν έτοιμες προς πώληση, στην αγορά του Λονδίνου.

Η πρωτότυπη αυτή κάρτα, ήταν ζωγραφισμένη στο χέρι και λιθογραφημένη σε χοντρό χαρτόνι. Στο κέντρο της ήταν ζωγραφισμένη μια οικογενειακή γιορτή.

Aκριβώς από κάτω ήταν γραμμένη με κεφαλαία, η ευχή :

‘’ A MERRY CHRISTMAS AND A HAPPY NEW YEAR ‘’

Η Χριστουγεννιάτικη Κάρτα δεν άργησε να ταξιδέψει και σε άλλες χώρες.. Κάποια χρόνια αργότερα, έφτασε στην Αμερική, όπου ο κ. Πις (ιδιοκτήτης καταστήματος στη Ν. Υόρκη), κατασκεύασε μια, επάνω στην οποία είχε γράψει:

‘’Χριστουγεννιάτικες ευχές από το μεγαλύτερο κατάστημα ενδυμάτων, του Πις, το ναό της μόδας ‘’.

Η Χριστουγεννιάτικη Κάρτα έφτασε αργότερα στην Αυστραλία και στη Ζηλανδία, αλλά και σε άλλες χώρες.

Στη χώρα μας έφτασε στις αρχές του 20ου αιώνα, από Έλληνες μετανάστες σε Αμερική και Αυστραλία.

ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ, ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΚΙ ΕΔΩ!!

Πηγές: www.newsfilter.gr (+photo) / www.vasilopita.gr / www.valentine.gr

 Η ιστορία της βασιλόπιτας, είναι μια ιστορία που συνέβηκε πριν
από εκατοντάδες χρόνια , πριν από 1500 χρόνια περίπου , στην πόλη Καισαρεία της
Καππαδοκίας, στη Μικρά Ασία. Ο Μέγας Βασίλειος ήταν δεσπότης της Καισαρείας και
ζούσε αρμονικά με τους συνανθρώπους του , με αγάπη , κατανόηση και
αλληλοβοήθεια.

Κάποια μέρα όμως , ένας αχόρταγος στρατηγός – τύραννος της
περιοχής , ζήτησε να του δοθούν όλοι οι θησαυροί της πόλης της Καισαρείας ,
αλλιώς θα πολιορκούσε την πόλη για να την κατακτήσει και να την λεηλατήσει. Ο
Μέγας Βασίλειος ολόκληρη τη νύχτα προσευχόταν να σώσει ο Θεός την πόλη.
Ξημέρωσε η νέα μέρα και ο στρατηγός αποφασισμένος με το στρατό του περικύκλωσε
αμέσως την Καισαρεία. Μπήκε με την ακολουθία του και ζήτησε να δει το Δεσπότη ,
ο οποίος βρισκόταν στο ναό και προσευχόταν.
Με θράσος και θυμό ο αδίστακτος στρατηγός απαίτησε το χρυσάφι της πόλης καθώς
και ότι άλλο πολύτιμο υπήρχε στην πόλη. Ο Μέγας Βασίλειος απάντησε ότι οι
άνθρωποι της πόλης του δεν είχαν τίποτε άλλο πέρα από πείνα και φτώχια , δεν
είχαν να δώσουν τίποτε αξιόλογο στον άρπαγα στρατηγό.

Ο στρατηγός, με το που άκουσε αυτά τα λόγια θύμωσε ακόμα περισσότερο
και άρχισε να απειλεί τον Μέγα Βασίλειο ότι θα τον εξορίσει πολύ μακριά από την
πατρίδα του ή κι ακόμη μπορεί να τον σκοτώσει. Οι χριστιανοί της Καισαρείας
αγαπούσαν πολύ το Δεσπότη τους και θέλησαν να τον βοηθήσουν. Μάζεψαν λοιπόν από
τα σπίτια τους ότι χρυσαφικά είχαν και του τα πρόσφεραν , ώστε δίνοντάς τα στο
σκληρό στρατηγό να σωθούν. Στο μεταξύ, ο ανυπόμονος στρατηγός κόντευε να σκάσει
από το κακό του. Διέταξε αμέσως το στρατό του να επιτεθεί στο φτωχό λαό της
πόλης.

Ο Δεσπότης , ο Μέγας Βασίλειος, που ήθελε να προστατέψει την πόλη
του προσευχήθηκε και μετά παρουσίασε στο στρατηγό ότι χρυσαφικά είχε μαζέψει
μέσα σε ένα σεντούκι. Τη στιγμή όμως που ο στρατηγός πήγε να ανοίξει το
σεντούκι και να αρπάξει τους θησαυρούς , με το που ακούμπησε τα χέρια του πάνω
στα χρυσαφικά έγινε το θαύμα! Όλοι οι συγκεντρωμένοι είδαν μια λάμψη και
αμέσως μετά έναν λαμπρό καβαλάρη να ορμάει με το στρατό του επάνω στον σκληρό
στρατηγό και τους δικούς του. Σε ελάχιστο χρόνο, ο κακός στρατηγός και οι δικοί
του αφανίστηκαν. Ο λαμπρός καβαλάρης ήταν ο Άγιος Μερκούριος και στρατιώτες του
οι άγγελοι.

Έτσι σώθηκε η πόλη της Καισαρείας. Τότε όμως , ο δεσπότης της , ο
Μέγας Βασίλειος , βρέθηκε σε δύσκολη θέση! Θα έπρεπε να μοιράσει τα χρυσαφικά
στους κατοίκους της πόλης και η μοιρασιά να είναι δίκαιη , δηλαδή να πάρει ο
καθένας ό,τι ήταν δικό του. Αυτό ήταν πολύ δύσκολο. Προσευχήθηκε λοιπόν ο Μέγας
Βασίλειος και ο Θεός τον φώτισε τι να κάνει. Κάλεσε τους διακόνους και τους
βοηθούς του και τους είπε να ζυμώσουν ψωμάκια , όπου μέσα στο καθένα ψωμάκι θα
έβαζαν και λίγα χρυσαφικά. Όταν αυτά ετοιμάστηκαν , τα μοίρασε σαν ευλογία
στους κατοίκους της πόλης της Καισαρείας. Στην αρχή όλοι παραξενεύτηκαν, μα η
έκπληξή τους ήταν ακόμη μεγαλύτερη όταν κάθε οικογένεια έκοβε το ψωμάκι αυτό κι
έβρισκε μέσα τα χρυσαφικά της.

Ήταν λοιπόν ένα ξεχωριστό ψωμάκι η βασιλόπιτα και έφερνε στους ανθρώπους χαρά κι ευλογία μαζί.

Από τότε φτιάχνουμε κι εμείς τη βασιλόπιτα με το φλουρί μέσα, την πρώτη μέρα του χρόνου, τη μέρα του Αγίου Βασιλείου!!

Πηγή : Pathfinder (Christmas)

Υπήρχε κάποτε ένας ευγενικός και καλόκαρδος κύριος όπου η γυναίκα του
είχε πεθάνει από βαριά αρρώστια και τον είχε αφήσει απογοητευμένο με τρεις
κόρες να μεγαλώσει. Ο άνθρωπος αυτός, έχασε όλα του τα χρήματα σε ανώφελες και κακές επενδύσεις και η οικογένειά του χρειάστηκε να μετακομίσει σε μια χωριάτικη καλύβα,
ενώ οι τρεις του κόρες έκαναν μόνες τους το μαγείρεμα, το ράψιμο και το
καθάρισμα του σπιτιού.
Όταν ήρθε ο καιρός να παντρευτούν οι κόρες, ο πατέρας έπεσε σε
μεγαλύτερη κατάθλιψη εφόσον οι κόρες του δεν θα έβρισκαν να παντρευτούν χωρίς
προίκα και χρήματα για να δώσουν στην νέα οικογένεια του συζύγου τους.

Μία νύχτα, μετά που οι κόρες είχαν πλύνει και απλώσει τα ρούχα τους και
τις κάλτσες τους στο τζάκι για να στεγνώσουν, έπεσαν για ύπνο. Ο Άγιος Βασίλης
γνώριζε την απόγνωση και την ατυχία του πατέρα και σταμάτησε στο σπίτι του.
Κοίταξε μέσα από το παράθυρο και είδε ότι η οικογένεια είχε πέσει για ύπνο.
Επίσης παρατήρησε και τις κάλτσες των κοριτσιών που κρέμονταν στο τζάκι. Και
τότε του ήρθε η έμπνευση και αφού πήρε από το πουγκί του τρία μικρότερα πουγκιά
με χρυσό, πήγε και τα πέταξε με προσοχή από την καμινάδα έτσι ώστε να πέσουν
μέσα στις κάλτσες.

Το επόμενο πρωί που ξύπνησαν οι κόρες, βρήκαν για μεγάλη τους έκπληξη
τις κάλτσες τους να περιέχουν χρυσάφι. Έτσι, ο ευγενής πατέρας τους θα κατάφερνε
να δει τις κόρες του να ζουν ευτυχισμένες και μια καλή ζωή με αυτό το χρυσό,
και έζησε πολλά πολλά χαρούμενα χρόνια και ο ίδιος.

Τα παιδιά όλου του κόσμου συνέχισαν την παράδοση να κρεμούν κάλτσες τα
Χριστούγεννα στο τζάκι τους, με την ελπίδα να τους τις γεμίσει ο Άγιος Βασίλης.
Αυτό το έθιμο κρατά σε πολλές χώρες με μερικές παραλλαγές.

Στη Γαλλία, τα παιδιά τις βάζουν δίπλα στο τζάκι, ενώ στην Ολλανδία τις
γεμίζουν με άχυρο και καρότα για τα ελαφάκια του Άγιου Βασίλη. Στην Ουγγαρία, τα
παιδιά γυαλίζουν τα παπούτσια τους πριν τα βάλουν δίπλα στο τζάκι ή το
παράθυρο. Στην Ιταλία, τα παιδιά αφήνουν τα παπούτσια τους έξω κατά τα Θεοφάνια,
για να τα βρει η καλή μάγισσα. Και τέλος, στο Πόρτο Ρίκο τα παιδιά βάζουν κάτω
από τα κρεβάτια τους πρασινάδα και λουλούδια για τις καμήλες των τριών Μάγων.

Πηγή : Pathfinder (Christmas)

Photo: www.gracefulglass.co.uk